Witryna Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa wykorzystuje pliki cookies. Korzystanie z serwisu oznacza zgodę na ich zapis lub odczyt zgodnie z ustawieniami przeglądarki.    Zamknij
   Witamy serdecznie na portalu Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa!
Slideshow Image 1 Slideshow Image 2 Slideshow Image 3 Slideshow Image 4
Kod weryfikacyjny: --- 
Polska Izba Inżynierów Budownictwa

 
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 20 września 2001 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas eksploatacji maszyn i innych urządzeń technicznych do robót ziemnych, budowlanych i drogowych. PDF Drukuj Email
czwartek, 31 maja 2018

pobierz plik pdf do wydruku

 

Rozporządzenie Ministra Gospodarki w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas eksploatacji maszyn i innych urządzeń technicznych do robót ziemnych, budowlanych i drogowych

z dnia 20 września 2001 r. (Dz.U. Nr 118, poz. 1263)

tj. z dnia 19 lutego 2018 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 583)
zmiany

(zm. )

Na podstawie art. 23715 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 2018 r. poz. 108, 4, 138, 305 i 357) zarządza się, co następuje:

Rozdział 1. Przepisy ogólne.

§ 1 Rozporządzenie określa wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy podczas eksploatacji maszyn i innych urządzeń technicznych przeznaczonych do robót ziemnych, budowlanych i drogowych, zwanych dalej „maszynami roboczymi”.
§ 2
1. Niedopuszczalne jest:
1)
obsługiwanie maszyn roboczych bez urządzeń zabezpieczających lub sygnalizacyjnych wymaganych odrębnymi przepisami;
2)
dokonywanie zmian konstrukcyjnych w maszynach roboczych;
3)
wykonywanie napraw i konserwowanie maszyn roboczych będących w ruchu;
4)
odtłuszczanie i czyszczenie powierzchni maszyn roboczych benzyną etylizowaną lub innymi rozpuszczalnikami, których pary mogą tworzyć z  powietrzem mieszaniny gazów palnych lub wybuchowych.
2. Eksploatowanie maszyn roboczych odbywa się na terenie rozpoznanym pod względem warunków geologicznych i gruntowych.
§ 3
1. Podczas obsługi maszyn roboczych w szczególności:
1)
w terenie uzbrojonym lub na drodze o ograniczonym ruchu,
2)
w pobliżu budynków i budowli,
3)
w sąsiedztwie napowietrznych linii energetycznych,
4)
w wykopach szerokoprzestrzennych,
5)
na terenie bagiennym lub w wodzie,
6)
na pochyłościach lub stokach
- zapewnia się środki bezpieczeństwa przewidziane w dokumentacji techniczno-ruchowej, instrukcjach obsługi oraz w stanowiskowych instrukcjach bezpieczeństwa i higieny pracy.
2. Podczas współpracy maszyn roboczych z:
1)
dodatkowym osprzętem przeznaczonym do robót ziemnych, budowlanych i drogowych,
2)
liniami technologicznymi do produkcji zapraw betonowych lub kruszywa
- stosuje się zasady bezpieczeństwa i higieny pracy określone w instrukcjach obsługi tych urządzeń lub linii technologicznych.
§ 4
1. Teren robót prowadzonych przy użyciu wielozadaniowych agregatów do naprawy nawierzchni drogi ogradza się w sposób uniemożliwiający wejście na ten teren osób niezatrudnionych oraz oznakowuje się zgodnie z  odrębnymi przepisami.
2. W zależności od rodzaju i zakresu, roboty w pasie drogowym prowadzi się przy:
1)
zamkniętym ruchu na drodze lub
2)
wyłączeniu z ruchu drogowego części jezdni, pasa ruchu jezdni albo jego części, lub
3)
ograniczonej prędkości pojazdów poruszających się na remontowanym odcinku jezdni, w przypadku gdy roboty są prowadzone na poboczu drogi, w  rowie lub na przydrożnych skarpach.
3. W warunkach ograniczonej widoczności miejsce pracy maszyn roboczych oświetla się.
§ 5 W czasie przerw w pracy oraz po zakończeniu pracy maszyny robocze zabezpiecza się przed ich przypadkowym uruchomieniem przez osoby nieupoważnione lub niezatrudnione przy tych pracach.
§ 6 Podczas załadunku maszyn roboczych, transportu na wyznaczone miejsce robót oraz wyładunku, przestrzega się następujących wymagań:
1)
załadunek na środki transportu drogowego lub kolejowego przeprowadza się w sposób zmechanizowany z rampy czołowej, zgodnie z instrukcją załadunku i transportu poszczególnych maszyn;
2)
w przypadku załadunku ciężkich maszyn roboczych na przyczepy niskopodwoziowe przy użyciu wciągarek mechanicznych, zatrudnione przy tej czynności osoby nie mogą znajdować się w pobliżu naciągniętej liny lub osi jej przedłużenia oraz za wciąganą maszyną;
3)
operatorzy i inne osoby wyznaczone do konwojowania maszyn roboczych transportem kolejowym lub drogowym podlegają uprzedniemu przeszkoleniu w  zakresie bezpieczeństwa transportu maszyn roboczych tymi środkami lokomocji.

Rozdział 2. Przepisy szczegółowe.

§ 7
1. Przed rozpoczęciem robót, o których mowa w § 1, osoba nadzorująca pracowników informuje pracowników o zasadach bezpiecznego wykonywania pracy i stosowanych sygnałach ostrzegawczych.
2. Czynności zdejmowania lub regulowania naczynia roboczego maszyny roboczej są wykonywane w zespole co najmniej dwuosobowym.
3. Niedopuszczalne jest podczas robót ziemnych:
1)
wysuwanie lemiesza maszyny roboczej poza krawędź klina odłamu;
2)
używanie maszyn roboczych na gruntach gliniastych w czasie trwania ulewnego deszczu.
§ 8
1. Przed rozpoczęciem robót ziemnych na terenie uzbrojonym w instalację wodociągową, kanalizacyjną, elektryczną, gazową lub centralnego ogrzewania ustala się z jednostkami zarządzającymi tymi instalacjami odległości bezpiecznego używania maszyn roboczych na tym terenie.
2. Podczas wykonywania robót ziemnych w razie przypadkowego odkrycia lub naruszenia instalacji, o których mowa w ust. 1, niezwłocznie przerywa się pracę i ustala się z właściwą jednostką zarządzającą daną instalacją dalszy sposób wykonywania robót.
3. Jeżeli podczas wykonywania robót ziemnych zostaną odkryte przedmioty trudne do identyfikacji, przerywa się dalszą pracę i zawiadamia się osobę nadzorującą roboty ziemne.
§ 9
1. Przewód elektryczny lub hydrauliczny łączący maszynę roboczą z siecią zasilającą zabezpiecza się przed uszkodzeniami.
2. Podczas zagęszczania gruntu urządzeniami wibracyjnymi:
1)
miejsca pracy mają być oznakowane przenośnymi zaporami;
2)
mają być przestrzegane warunki bezpieczeństwa i higieny pracy, określone w dokumentacji techniczno-ruchowej i w instrukcji obsługi.
§ 10
1. Podczas wykonywania robót ziemnych i przemieszczania maszyn roboczych na pochyłościach i stokach zachowuje się wymagania określone w  dokumentacji techniczno-ruchowej maszyny.
2. Niedopuszczalne jest podczas wykonywania robót ziemnych:
1)
tworzenie nawisów przy wykonywaniu wykopów;
2)
włączanie mechanizmu obrotu maszyny roboczej w trakcie napełniania naczynia roboczego gruntem;
3)
przebywanie osób w zasięgu działania naczynia roboczego maszyny roboczej;
4)
przemieszczanie maszyny roboczej po pochyleniach przekraczających dopuszczalny stopień, określony w jej dokumentacji techniczno-ruchowej;
5)
wykonywanie tych robót pod czynnymi napowietrznymi liniami energetycznymi w odległości mniejszej niż to określają odrębne przepisy;
6)
przebywanie osób w kabinie pojazdu do transportu wykopanego gruntu, w  czasie załadunku jego skrzyni, w przypadku gdy kabina pojazdu nie została konstrukcyjnie wzmocniona.
3. Wyładowanie gruntu z naczynia roboczego maszyny roboczej do robót ziemnych może nastąpić nad dnem skrzyni pojazdu stosowanego do transportu, na wysokości nie większej niż:
1)
0,5 m przy ładowaniu materiałów sypkich;
2)
0,25 m przy ładowaniu materiałów kamiennych lub zbrylonych.
§ 11
1. Podczas wykonywania wykopów wąskoprzestrzennych osoby współpracujące z  operatorem mogą znajdować się wyłącznie w zabezpieczonej części wykopu.
2. Niedopuszczalne jest w miejscu wykonywania wykopów:
1)
prowadzenie jednocześnie innych robót;
2)
przebywanie osób niezatrudnionych.
§ 12
1. Podczas wykonywania robót ziemnych na terenie bagnistym, podmokłym lub w  wodzie maszynę roboczą umieszcza się na podkładach stabilnych i trwale połączonych ze sobą.
2. Podczas wbijania pali na terenie, o którym mowa w ust. 1, operatora maszyn roboczych wyposaża się w środki ochrony indywidualnej chroniące przed utonięciem, a na pomostach umieszcza się koła ratunkowe z linką.
3. Podczas wbijania pali sprawdza się:
1)
czy zachowane zostały dopuszczalne parametry obciążenia pomostu określone w dokumentacji techniczno-ruchowej maszyny roboczej;
2)
równomierność obciążenia pomostu roboczego;
3)
stan podmycia jarzm podtrzymujących pomosty robocze;
4)
stan techniczny pomostu roboczego po opadach i wyładowaniach atmosferycznych.
§ 13 Samobieżne maszyny do transportu zaprawy betonowej wyposaża się w:
1)
widoczny napis zabraniający zbliżania się do podniesionego kosza wyładowczego;
2)
urządzenie do sygnalizacji dźwiękowej, uruchamiane przed każdą czynnością podnoszenia i opuszczania kosza wyładowczego lub uruchamiania wysięgnika.
§ 14
1. Montaż i usytuowanie linii technologicznych do transportu zaprawy betonowej lub masy bitumicznej prowadzi się w sposób zapewniający bezpieczeństwo pracowników i właściwe funkcjonowanie tych linii.
2. Demontaż lub przedłużanie linii technologicznych, o których mowa w ust. 1, wykonuje się po zredukowaniu ciśnienia roboczego w urządzeniu podającym.
§ 15
1. Ręczne narzędzia udarowe nie mogą posiadać rękojeści krótszej niż 0,15 m oraz ostrych krawędzi, pęknięć lub zadr w miejscu uchwytu, a operatorzy podczas ich stosowania używają rękawic antywibracyjnych.
2. Ręczne narzędzia, w szczególności kliny, przecinaki lub przebijaki, wyposaża się w uchwyty, jeżeli ich nie posiadają.
§ 16
1. Podczas pracy maszyn roboczych do kruszenia materiałów skalnych niedopuszczalne jest wrzucanie do leja zasypowego materiałów skalnych lub ich wyjmowanie.
2. Lej zasypowy wyposaża się w zabezpieczenie chroniące pracowników przed odrzutem materiałów skalnych na zewnątrz.
§ 17
1. Zespół maszyn roboczych do otaczania i suszenia kruszywa instaluje się na stabilnym fundamencie oraz wyposaża się w instalację przeciwporażeniową i w urządzenia odpylające.
2. Podczas pracy zespołu maszyn roboczych, o którym mowa w ust. 1, niedopuszczalne jest przebywanie lub przechodzenie pod zasobnikiem.
3. Niedopuszczalne jest uruchamianie zespołu maszyn roboczych, o którym mowa w ust. 1, bez uprzedniego upewnienia się, czy obsługa zajęła wyznaczone stanowiska robocze.
§ 18 Niedopuszczalne jest stosowanie ognia otwartego przy podgrzewaniu masy bitumicznej będącej w zbiornikach lub cysternach maszyn roboczych.
§ 19 Urządzenia do zagęszczania gruntu, asfaltu, piasku i żwiru, w szczególności ubijaki, zagęszczarki ciężkie i ze spryskiwaczem, walce okołkowane, walce wibracyjne, używa się zgodnie z zasadami określonymi w  instrukcjach obsługi każdego z tych urządzeń.
§ 20 Podcinanie lub wycinanie drzew rosnących w pobliżu napowietrznych linii energetycznych, wiatrołomów, drzew spróchniałych, rosnących na stromych skarpach i na terenie zabudowanym wykonuje się pod nadzorem i przez co najmniej dwóch pracowników.
§ 21
1. Zgarnianie gruntu na pochyłościach lub stokach przy użyciu maszyn roboczych, w szczególności zgarniarek, wykonuje się zgodnie z zasadami określonymi w dokumentacji techniczno-ruchowej tych maszyn.
2. Niedopuszczalne jest:
1)
przewożenie osób w skrzyniach ładunkowych zgarniarek;
2)
opuszczanie skrzyni podczas jazdy poniżej parametrów określonych przez producenta zgarniarki.
§ 22
1. Rusztowania stosowane przy robotach budowlanych mają spełniać wymagania bezpieczeństwa określone w odrębnych przepisach.
2. Niedopuszczalny jest montaż i demontaż rusztowania:
1)
podczas ograniczonej widoczności oraz o zmroku i w nocy bez dostatecznego oświetlenia;
2)
w czasie opadów deszczu i śniegu;
3)
podczas gołoledzi;
4)
podczas burzy i wiatru o prędkości przekraczającej 10 m/s.
§ 23 Maszyny robocze, o których mowa w załączniku nr 1 do rozporządzenia, mogą być obsługiwane wyłącznie przez osoby, które ukończyły szkolenie i uzyskały pozytywny wynik sprawdzianu przeprowadzonego przez komisję powołaną przez Instytut Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego w Warszawie.
§ 24
1. Szkolenie, o którym mowa w § 23, obejmuje część teoretyczną i praktyczną.
2. Część teoretyczna obejmuje zagadnienia z zakresu:
1)
dokumentacji technicznej maszyn roboczych;
2)
bezpieczeństwa i higieny pracy przy eksploatacji maszyn roboczych;
3)
technologii wykonywania robót ziemnych;
4)
użytkowania i obsługi maszyn roboczych.
3. Część praktyczna szkolenia obejmuje naukę eksploatacji maszyn roboczych w różnych warunkach terenowych i technologicznych.
§ 25 Szkolenie, o którym mowa w § 23, może prowadzić podmiot, który posiada:
1)
warunki lokalowe do prowadzenia wykładów;
2)
park maszynowy wraz z placem manewrowym;
3)
kadrę wykładowców;
4)
warunki socjalne i wyposażenie dydaktyczne.
§ 26
1. Osoba, która uzyskała pozytywny wynik sprawdzianu, o którym mowa w 23, otrzymuje świadectwo oraz uzyskuje wpis do książki operatora.
2. Wzór książki operatora zawiera załącznik nr 2 do rozporządzenia.
3. Instytut Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego w Warszawie potwierdza spełnienie wymagań, o których mowa w § 25, opracowuje programy szkolenia, prowadzi listę wydawanych świadectw i wpisów do książki operatora.

Rozdział 3. Przepisy przejściowe i końcowe.

§ 27 Potwierdzenia odbycia szkoleń, stwierdzające uprawnienia uzyskane na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują moc.
§ 28 Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia2).

Załącznik 1. Maszyny i urządzenia techniczne stosowane przy robotach ziemnych, budowlanych i drogowych, do obsługi których wymagane jest odbycie szkolenia i uzyskanie pozytywnego wyniku ze sprawdzianu.

Grupa I. Maszyny do robót ziemnych
Lp. Nazwa maszyny lub urządzenia Jednostka charakteryzująca maszynę lub urządzenie Klasa określona w świadectwie
III II I
1 2 3 4 5 6
1 Koparki jednonaczyniowe masa całkowita tony do 25 - wszystkie
2 Koparkoładowarki1) - wszystkie - -
3 Koparkospycharki - wszystkie - -
4 Koparki wielonaczyniowe2),3) - - - wszystkie
5 Koparki wielonaczyniowe łańcuchowe do rowów - wszystkie - -
6 Spycharki moc silnika kW do 110 - wszystkie
7 Równiarki - - - wszystkie
8 Zgarniarki - - - wszystkie
9 Ładowarki jednonaczyniowe4) masa całkowita tony do 20 - wszystkie
10 Pogłębiarki jednoczerpakowe pływające - - wszystkie -
11 Pogłębiarki wieloczerpakowe pływające - - wszystkie -
12 Pogłębiarki ssące śródlądowe - wszystkie - -
13 Palownice - - wszystkie -
14 Kafary5) - bez klasy
15 Urządzenia wibracyjne do pogrążania i wyrywania5 - wszystkie - -
16 Wiertnice do kotwi5) - bez klasy
17 Wiertnice dla technologii bezwykopowych5) Ø rury mm do 800 wszystkie -

1) Kwalifikacje operatora, który uzyskał uprawnienia w tej specjalności, upoważniają go do obsługi koparki jednonaczyniowej do 4 ton masy całkowitej, ładowarki jednonaczyniowej do 8 ton masy całkowitej oraz koparkospycharki.

2) Z wyłączeniem koparek wielonaczyniowych o wydajności powyżej 500 m3/h.

3) Kwalifikacje operatora, który uzyskał uprawnienia w tej specjalności, upoważniają go do obsługi koparki wielonaczyniowej łańcuchowej do rowów.

4) Kwalifikacje operatora, który uzyskał uprawnienia w tej specjalności klasy III lub I, upoważniają go do obsługi spycharki klasy III.

5) Z wyłączeniem narzędzi ręcznych.

Grupa II. Maszyny do robót drogowych

Lp. Nazwa maszyny lub urządzenia Jednostka charakteryzująca maszynę lub urządzenie Klasa określona w świadectwie
III II I
1 2 3 4 5 6
1 Zespoły maszyn do produkcji mieszanek mineralno-asfaltowych - - - wszystkie
2 Maszyny do rozkładania mieszanek mineralno-asfaltowych - - wszystkie -
3 Repavery i remixery - bez klasy
4 Remontery nawierzchni dróg - wszystkie - -
5 Frezarki do nawierzchni dróg samojezdne - - - wszystkie
6 Przecinarki do nawierzchni dróg o napędzie spalinowym - wszystkie - -
7 Zespoły maszyn do produkcji mieszanek betonowych - - wszystkie -
8 Maszyny do rozkładania mieszanek betonowych - - wszystkie -
9 Maszyny do stabilizacji gruntów - wszystkie - -
10 Walce drogowe1) - - wszystkie -
11 Pilarki mechaniczne do ścinki drzew2) - wszystkie - -

1) Nie dotyczy walców doczepnych.

2) Kwalifikacje operatora, który uzyskał uprawnienia w tej specjalności na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2006 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu niektórych prac z zakresu gospodarki leśnej (Dz.U. poz. 1141), upoważniają do obsługi tego urządzenia.

Grupa III. Maszyny różne i inne urządzenia techniczne

Lp. Nazwa maszyny lub urządzenia Jednostka charakteryzująca maszynę lub urządzenie Klasa określona w świadectwie
III II I
1 2 3 4 5 6
1 Wielozadaniowe nośniki osprzętów - bez klasy
2 Pompy do mieszanki betonowej - wszystkie - -
3 Podajniki do betonu - wszystkie - -
4 Rusztowania budowlano-montażowe metalowe - montaż i demontaż - bez klasy

Załącznik 2. Wzór książki operatora maszyn roboczych.

(patrz oryginał)

Rozporządzenie Ministra Gospodarki w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas eksploatacji maszyn i innych urządzeń technicznych do robót ziemnych, budowlanych i drogowych
Obecnie działem administracji rządowej - gospodarka kieruje Minister Przedsiębiorczości i Technologii, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 stycznia 2018 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Przedsiębiorczości i  Technologii (Dz.U. poz. 93).
Poprawiony: piątek, 15 czerwca 2018
 
 

Budowa aplikacji internetowych: Budowa aplikacji internetowych